Eind vorige week ben ik weer thuis gekomen van een werkbezoek aan Tanzania. Een korte impressie.
Ons werk gaat niet altijd zoals gepland. Maar dat kan soms zomaar positief uitpakken, ook al vraagt het wel flexibiliteit. Deze reis was er weer een voorbeeld van. Een maand geleden was ik me nog hard aan het voorbereiden om tijdens deze reis nieuwe bijbelvertalers te trainen om de Psalmen te gaan vertalen in de Ikizu en Zanaki taal. Zo’n drie weken voor de reis kreeg ik te horen dat onze organisatie in Tanzania de financiering van het nieuwe Psalmenproject helaas niet op tijd rond had gekregen en dat we daarom nog niet konden beginnen. Dat was natuurlijk een teleurstelling, al hopen we later dit jaar alsnog te beginnen. Maar deze tijd hebben we alsnog goed kunnen gebruiken!
Week 1: Trainen van vertaaladviseurs
Het opleiden van bijbelvertalers en het team dat hen in hun werk ondersteunt, is een belangrijk speerpunt in mijn werk. Voor het vertaalcentrum in Musoma begeleid ik twee Tanzaniaanse vertaaladviseurs: de predikanten Mussa en Shem. Beiden hebben ruim 13 jaar ervaring als bijbelvertaler en adviseren nu andere vertaalteams in hun werk.
Normaal ontmoeten we elkaar twee keer per week online om nieuwe dingen te leren en te groeien in hun adviseursrol. Tijdens deze reis kon ik een week lang met hen aan tafel om ze te coachen in de vertaalcontroles waar ze op dit moment mee bezig zijn. Aan de hand van concrete voorbeelden uit hun vertaalcontrole konden ze reflecteren op hun vragen en adviezen en leren van wat goed ging of beter kan. Zowel Shem als Mussa hebben deze week als het hoogtepunt van hun training ervaren en voelen zich veel beter toegerust voor hun werk. Dat was geweldig om te zien en te horen. Het was geen verloren week!
Zondag: Toch nog een Psalm
Ik kreeg een uitnodiging om op zondag te komen preken in één van de kerkjes net buiten Musoma. Deze gemeente komt samen onder een boom. De diensten gaan alleen door als het niet regent, en zijn voorbij als de zon te heet wordt en de schaduw verdwenen is. Ik koos ervoor om over een mooie Psalm te preken.
Het was fijn om onze broeders en zusters te bemoedigen met Psalm 16, een gezongen gebed om Gods bescherming die gedragen wordt door een diep geloof in God die erbij is en te vertrouwen valt. Zo kwamen de Psalmen toch nog even tot leven. Ik kijk ernaar uit dat anderen en ik binnenkort over een Psalm kunnen preken met een bijbelvertaling in de moedertaal van veel van deze mensen.
Week 2: Vertaalcontrole
In de tweede week staat de vertaalcontrole van 2 Korinthe in de Isenye taal op het programma. De twee bijbelvertalers hadden samen een heel goede vertaling voorbereid. Ze hadden hun vertaling al besproken met een van de vertaaladviseurs die ik train, en ook de begrijpelijkheid en woordkeus getest met meelezers uit hun taalgroep. Ik was onder de indruk van de kwaliteit van hun werk.
Niettemin waren er toch nog zo’n 80 plekken in de vertaling van deze brief waar ik met ze over wilde doorpraten. N.a.v. onze discussie over de oorspronkelijke betekenis van de bijbelwoorden konden verschillende belangrijke verbeteringen worden gemaakt.
Voorbeelden zijn de vertaling van belangrijke woorden als paradijs, nieuw verbond, rechtvaardig mens, jaloezie, of derde hemel. Ook was het niet eenvoudig om Paulus’ woorden goed te vertalen als hij ironie gebruikt en soms het tegenovergestelde bedoelt van wat hij zegt. Als zijn betoog als geheel niet goed vertaald is of de verkeerde ‘toon’ heeft, dan kan de boodschap soms flink verkeerd begrepen worden. Dit was niet de makkelijkste brief om te vertalen, maar we zijn als team erg blij met het eindresultaat.
Een reünie
Aan het eind van de eerste week arriveerde ook onze dochter Michaja in Musoma. Zij had een week vakantie en kon samen met Wycliffe collega Peter Trommel meereizen naar Tanzania. Michaja had er behoefte aan om nog een keer terug naar Musoma te gaan. Samen zijn we gaan kijken op de plekken waar we gewoond hebben en mooie herinneringen bewaren. Ons eerste huis staat er echter niet meer en het was best even confronterend om slechts een gesloopte woonwijk te zien.
Het was erg fijn om op bezoek te kunnen gaan bij verschillende vrienden die nog steeds een warm plekje in ons hart hebben. In het weekend hadden we ruim de tijd om dit te doen, en ook in de tweede week hebben we na werktijd nog een paar extra bezoekjes kunnen brengen.
Afscheid met vrienden
Wat ook heel bijzonder was dat ook onze bevriende collega’s Michiel en Hanneke Louter deze tijd in Musoma waren. Samen hebben we een goede tijd van afscheid gehad, en konden we aan het eind samen terugreizen naar de hoofdstad.
GEBEDSPUNT: Bid dat God de nieuw vertaalde bijbelboeken zal gebruiken om harten te raken en levens te vernieuwen. Bid voor bijbelvertalers Lukas en Isaya als ze nu de laatste boeken van het Nieuwe Testament gaan vertalen. Kijk hier voor overige gebedspunten.
Dit reisverslag hoort bij nieuwsbrief, nr. 60.