Ik had mij van tevoren grondig voorbereid op twee vertaalcontroles: van Jona in de Kiroba taal, en van de eerste Psalmen in de Zanaki taal. Bijna alle bijbelvertalers zijn nieuw en hebben zich in het afgelopen jaar vastgebeten op alles wat je als onervaren bijbelvertaler nog moet leren. En dat is best wel veel.
Het controleren van een eerste boek richt zich dan ook niet alleen op de kwaliteit van de vertaling, maar evengoed ook op de begeleiding van de vertalers zelf. En dat is precies de combinatie waar ik jarenlang met zoveel plezier aan werk: samen proberen om de bijbelse boodschap goed, helder en krachtig overbrengen in aantrekkelijke taal. En ook zoeken naar hoe ik de vertalers kan helpen groeien in hun werk, waardoor ze met nog meer zin en vaardigheid verder kunnen.
Ik was deze keer best wel onder de indruk van wat me voorgeschoteld werd. Afgezien van een paar uitglijders in de tekst die over het hoofd waren gezien (vraag me maar een keer om een voorbeeld!), was de kwaliteit hoog.
Zó goed zelfs, dat we besloten hebben om Jona als een deeluitgave te publiceren, zodat de Kiroba mensen al kunnen proeven aan wat eraan zit te komen: een Bijbelvertaling die de taal van hun hart spreekt. Het boek Jona zal ongetwijfeld in de smaak vallen.
Veel elementen in het boek voelen namelijk erg vertrouwd voor de Kiroba die dicht bij het Victora meer leven. Ik kreeg van lokale vissermannen een foto te zien van een geweldig grote vis die ze onlangs gevangen hadden. Een heel mens kon er wel in verdwijnen! (de foto hierboven is illustratief, en is niet de foto die ik te zien kreeg).
Maar het mooiste van het boek is toch wel de boodschap over wie God is: ongelooflijk geduldig en genadig, juist voor wie het absoluut niet verdienen (Jona 4:2). Hoewel het de profeet mateloos irriteerde, is precies dit de reden waarom ook de Kiroba het Evangelie zo helder mogelijk moeten horen.
Ik realiseerde me net op de terugweg dat het allereerst boek waar ik ooit als bijbelvertaler aan werkte, óók het boek Jona was. Het was in 2004, toen ik een tijd mocht werken met een team uit Zuid-Soedan, tijdens een Wyclifffe-stage in Oeganda. Destijds werd de vertaling via de post opgestuurd en kreeg de vertaalconsulent met wie ik ernaar mocht kijken vellen vol handgeschreven teksten en zelfgetekende plaatjes van de boot waarin Jona reisde. Ook al is bijbelvertaalwerk anno nu is niet meer als destijds, de vertaalprincipes die we gebruiken zijn nog steeds even actueel om de Bijbelse boodschap te ontsluiten voor nieuwe lezers van nu.