Tijdens het vertalen van de Bijbel komen we nogal wat “broers” tegen. In veel talen, waaronder het Nederlands, is het vaak niet relevant om te vermelden of het om iemands oudere of jongere broer gaat. In beide gevallen wordt hetzelfde woord gebruikt. Echter, in veel Afrikaanse talen bestaan er verschillende woorden voor “oudere broer” en “jongere broer.” Leeftijd en senioriteit spelen in veel culturen een grote rol, en dat is zichtbaar in de talen die gesproken worden.

Maar wat nu als je als bijbelvertaler niet weet wie de jongste of de oudste broer is? Ik ben momenteel met de Simbiti bijbelvertalers het Evangelie van Johannes aan het vertalen. In Johannes 1:40-41 staat dat één van Jezus’ discipelen Andreas heet, “de broer van Simon Petrus.” Het is Andreas die “zijn broer” vertelt dat hij de Messias heeft gezien en hem bij Jezus brengt.

Een Engelse of Nederlandse vertaler hoeft zijn hoofd niet te breken over wie er nu de oudste is: Andreas of Petrus. Het zal voor de vertaling zelf niet veel uit maken. Maar een Simbiti vertaler zal graag willen weten wie de oudste is, omdat hij dan een natuurlijke uitdrukking kan gebruiken die in één keer de relatie helder maakt. Dus wie is de oudste?

Het Grieks biedt helaas weinig hulp. Een broer is een broer, en er wordt geen onderscheid gemaakt tussen een jongere of oudere broer. Toch lijkt het waarschijnlijk dat niet Andreas, maar Petrus de oudste was. In het Hebreeuws en Grieks wordt in een opsomming de oudste broer doorgaans het eerst genoemd. In alle bijbelverzen in de andere Evangeliën waarin zowel Andreas als Petrus genoemd worden, staat de naam van Petrus voorop. Alleen Johannes is hier de uitzondering, maar dat zou er simpelweg mee te maken kunnen hebben dat Andreas eerder een discipel werd dan Petrus. Toch zou het ook zomaar kunnen dat Petrus altijd voorop gaat omdat hij later de meest invloedrijke discipel van Jezus werd, meer dan zijn – misschien toch wel oudere – broer.

Dus wat ga ik de Simbiti vertalers adviseren om te doen? Een mooie natuurlijke uitdrukking gebruiken die aangeeft dat Petrus de oudste van de twee is? Dat is wat de vertalers gedaan hebben in hun eerste vertaling. Het klinkt goed in het Simbiti, maar we weten helaas niet zeker of het klopt. En onze vuistregel is altijd: “Bij twijfel niet inhalen.” Mocht Andreas nu toch de oudste blijken te zijn, dan hebben we een Bijbelvertaling gepubliceerd waarin een onjuistheid staat. En dat zou onacceptabel zijn.

Gelukkig hebben de Simbiti naast de woorden voor “oudere broer” en “jongere broer” ook een algemeen woord voor “broer”. Dat zouden ze kunnen gebruiken, al zal de vertaling dan wel een beetje aan helderheid inleveren. Het algemene woord voor “broer” wordt namelijk heel breed gebruikt. Zelfs je buren, vrienden, stamleden of landgenoten worden in het dagelijkse spraakgebruik als “broer” aangeduid. Het zal dus vanuit de context van ieder bijbelvers wel duidelijk moet zijn dat Andreas een biologische broer van Petrus is.

Daar gaan we het volgende week over hebben als we dit probleem samen bespreken. Ik ben benieuwd hoe we uitkomen bij een heldere, natuurlijke en correcte vertaalkeuze.

*  Dit vertaalvoorbeeld is overgenomen uit onze laatste nieuwsbrief van juli 2018

Ik begin aan deze blog in een pikdonkere guesthouse in Mugumu, een klein stadje aan de rand van het wereldberoemde Serengeti safari park. De stroom is uit, er is geen stromend water, de mieren lopen tegen mijn bedpoten omhoog, en ik zie gaten in mijn muskietennet zo groot als mango’s. Maar ik voel me dankbaar voor een geweldig positieve week met onze nieuwe Ikoma meelezers. Bij kaarslicht ondertekenen we de certificaten voor de Ikoma vrienden die vandaag officieel als meelezers worden benoemd!

Het duurt niet lang meer, hopen we. Nog ongeveer twee jaar, en dan krijgen de Ikoma mensen Genesis en het Nieuwe Testament in hun eigen taal. Het werd hoog tijd om het inmiddels afgeronde deel van de vertaling voor te leggen aan onze meelezers, een groep vertegenwoordigers uit alle bestaande kerken in Ikoma land.

Maar voordat meelezers onze vertaling kunnen beoordelen, moeten ze wel wat training krijgen. In mei hebben we een introductie-cursus gegeven, en deze week deel 2 voor gevorderden. Het resultaat: we hebben nu negen Ikoma kerkleiders die zich pro deo willen inzetten om alle vertaalde boeken zorgvuldig door te nemen, en hun verbeterpunten met de vertalers te bespreken. Geweldig!

Hieronder zeven redenen waarom ik met zoveel voldoening terug kijk op deze trainingsweek:

#1: Deze workshop werd gehouden in de Lutherse Kerk van Mugumu. Ook al hadden we tijdens deze meelezers-training geen deelnemers uit de Lutherse Kerk, de predikant stond erop dat het in zijn kerk gehouden werd, gratis en voor niets. Het is fantastisch dat we partners hebben die delen van wat ze kunnen delen. 

#2: Dominee Muya leidde een van de dagopeningen uit de Ikoma Bijbelvertaling. Niet alleen de bijbellezing, maar ook de uitleg en het gebed deelde hij in vloeiend Ikoma. Het was een prachtig voorbeeld voor alle aanwezige kerkleiders dat het kan, en dat de boodschap van de Bijbel op een ongekend krachtige manier doordringt in je hart.

#3: “Mungu anaongea lugha yetu” staat er op zijn T-shirt. Het betekent: “God spreekt onze taal!” De meelezers hebben in de afgelopen maanden in groepen een compleet Evangelie doorgelezen en de vertaling van opmerkingen voorzien. Tijdens de trainingsweek bespraken ze elkaars opmerkingen en formuleerden suggesties tot verbetering. De bijbelvertalers hebben alle suggesties meegenomen en gaan ze beoordelen. Waar mogelijk wordt de vertaling verder verbeterd. Ik was enorm bemoedigd om te zien hoe zorgvuldig gekeken werd of de betekenis van de bijbelteksten overal correct was en helder overkomt.

#4: We hadden niet alleen mannen, maar ook vrouwen die gerespecteerde rollen vervullen in de Ikoma stam. Dat leverde tijdens onze besprekingen soms waardevolle inzichten op. Deze vrouwen hebben door het Mattheüs Evangelie heen gewerkt, en kwamen met goede ideeën om de vertaling op een paar plekken te verbeteren. Sommige bijbelverzen gaan over dingen waar vrouwen meer over weten dan mannen. Het was ontzettend waardevol om hun inbreng te verzamelen en ervoor te zorgen dat we de juiste woorden gebruiken voor soms wat gevoelige onderwerpen.

#5: We hadden deelnemers uit een breed scala aan kerken, maar de discussies waren zeer respectvol. Er werd goed naar elkaar geluisterd en het gebeurde meerdere keren dat iemand tijdens de discussie zijn mening bijstelde en een inzicht van iemand anders overnam.

#6: Aan het einde van de week hadden we een open discussie over hoe de meelezers hun werk willen gaan doen. Het was prachtig om te zien hoe de meelezers zichzelf in groepen organiseerden en plannen maakten hoe ze hun werk zo efficient en goedkoop mogelijk zouden kunnen doen. Iedere deelnemer besloot vrijwillig mee te werken zonder een vergoeding van Wycliffe te verwachten. Tijdens de officiële benoemingsceremonie ontvingen we een aantal genodigden uit verschillende kerken. Op deze foto moedigt de voorzitter van het Ikoma taal-comité de meelezers aan om hun werk trouw te doen. Hij zei: “Niemand van jullie had ooit verwacht dat u ooit meelezer zou mogen zijn van de eerste bijbelvertaling in de Ikoma taal. Nu u vandaag bent benoemd, moedig ik u aan om het werk van God vol overgave te doen!”

#7: Omdat iedereen geschikt bleek en zich pro Deo wil inzetten voor de Ikoma bijbelvertaling, konden we iedere deelnemer officieel tot meelezer benoemen. De negen nieuwe meelezers beloofden trouw te zijn in hun werk, en zich actief in te zetten voor de verspreiding en acceptatie van de nieuwe Ikoma Bijbel.

#8: Eigenlijk had ik maar zeven redenen, maar ik heb het impalavlees nog steeds niet genoemd! Zoals gezegd wonen de Ikoma aan de rand van een groot natuurreservaat. Het wil in zulke regionen nog wel eens gebeuren dat een lichtvoetig mals diertje wat te dicht bij te bewoonde wereld terecht komt (of een Ikoma jager een tikkeltje te ver afdwaalt van de bewoonde wereld), en dan maakt zo’n beestje kennis met de scherpe punt van een pijl of speer. Een lokale delicatesse, kimoro genoemd. Op een van de laatste dagen van de workshop werd ik er al op voorbereid dat er morgen ‘kimoro’ zou zijn. Wat het was dat zou ik wel zien. Nou, ik moet zeggen, het gedroogde zoute vlees van een impala is prima te eten!

CIP publiceerde onlangs een interview met mij over ons werk in Tanzania. In dit interview vertel ik over een moslim die tot geloof komt nadat God hem op een bijzondere manier had voorbereid. Ook vertel ik kort iets over geestelijke strijd in Tanzania en wat wijzelf daar in de afgelopen jaren over geleerd hebben.

1. Je hoort regelmatig verhalen van mensen die hun leven toewijden aan de Heere Jezus. Kun je een verhaal getuigenis delen om te laten zien hoe God in Tanzania aan het werk is?
“Onlangs hoorde ik een prachtig getuigenis van een Tanzaniaanse bijbelvertaler, Odilo. Ik heb in 2014 een paar weken met Odilo en anderen gewerkt aan de vertaling van het boek Handelingen in de Sandawe taal. Omdat de Sandawe mensen veel liever een verhaal luisteren dan lezen, is ook het boek Handelingen in een provisorisch opgezette studio opgenomen. Via kleine audio-Bijbels kan de Bijbel op de meest afgelegen plekken worden gebruikt. De boodschap bereikt nu ook Sandawe mensen die niet zelf kunnen lezen.

Odilo en zijn collega vertaler trokken een paar maanden geleden naar een afgelegen dorp op de grens van het Sandawe gebied. Na aankomst stelden ze zich voor aan de dorpsoudste en vertelden wat ze kwamen doen. Ze vroegen advies wie in het dorp een geschikte kandidaat zou zijn om de audio-Bijbel te krijgen. Het zou iemand moeten zijn die een groepje kon leiden om samen naar de Bijbel in de Sandawe taal te luisteren.

De persoon die toen door de dorpsoudsten naar voren geschoven werd was een gerespecteerde man die tijdens het gesprek in hetzelfde vertrek aanwezig was, Sauli. Odilo begreep al snel dat Sauli een leraar en leider van de lokale moslimgemeenschap was. Tot ieders verrassing bedacht Sauli zich geen moment toen hij een audio-Bijbel aangeboden kreeg. Hij accepteerde het aanbod, en ging met de audio-Bijbel naar huis.

Niet lang daarna kreeg vertaler Odilo een telefoontje van Sauli,” gaat André verder. “Sauli vertelde dat hij had besloten dat hij niet langer het islamitisch geloof wilde verspreiden, maar dat hij Jezus wilde volgen. Hij vertelde Odilo waarom hij geen moment had getwijfeld om de audio-Bijbel aan te nemen. Er was namelijk een paar dagen ervoor iets gebeurd.

Toen Sauli zich op een avond klaar maakte om te gaan slapen in een guesthouse, verscheen er plotseling een licht op de muur van zijn kamer. Hij zag een kruis oplichten en hoorde toen kraakhelder een stem die zei: ‘Jezus houdt van je!’ Sauli schrok zich een hoedje en dacht dat het spookte, dus hij vroeg onmiddellijk om een andere kamer. Diezelfde avond gebeurde hetzelfde ook in die kamer, en nu zei de stem ‘zelfs als je verhuist, Jezus houdt van je!’ Toen Sauli een paar dagen later naar de audio-Bijbel begon te luisteren, leerde Hij Jezus kennen en wilde Hem gaan volgen.

Odilo zocht Sauli op zo snel hij kon. Ze hadden een goed gesprek. Sauli meende het serieus dat hij Jezus wilde volgen. Hij vertelde Odilo dat hij kort daarvoor opnieuw een stem had gehoord die zei: ‘Je hebt een vrouw, maar je bent niet met haar getrouwd.’ Sauli snapte het niet. Iedere zichzelf respecterende man had toch meerdere vrouwen?! Maar Odilo begreep de woorden wel, en hij vertelde Sauli dat het belangrijk is om nu zijn hele leven aan God toe te wijden.

Odilo heeft nu een paar keer met Sauli gesproken en de kans gehad om het Evangelie verder te uit te leggen. Uiteraard moet Sauli nog veel dingen leren en dat wil hij ook graag. Er is in het dorp echter geen bestaande kerk met gelovigen die Sauli kunnen begeleiden. Hij heeft daarom besloten om te verhuizen en de gaan wonen in het dorp van Odilo, zodat hij met Odilo mee kan gaan naar bijbelstudies, samenkomsten en gebedsuren. Sauli en Odilo bestuderen nu samen met anderen de Bijbel, en als Odilo eropuit gaat om bijbelstudies te leiden, gaat Sauli met hem mee.

Ik was enorm bemoedigd toen ik hoorde hoe Odilo nu als evangelist het Evangelie verspreidt in alle uithoeken van het Sandawe gebied. En wat geweldig om te zien hoe God mensen als Sauli al voorbereidt, zodat de nieuw vertaalde bijbelwoorden op het juiste moment op de juiste plek komen en vrucht dragen.”

2. Eerder dit jaar schreef je dat een meisje in Tanzania is bevrijd van kwade geesten. Komt dit vaker voor in Afrika? En wat zeggen dit soort ervaringen over de geestelijke strijd in dat land?
“We zien heel vaak dat kwade geesten mensen binden, maar het wordt vaak pas echt goed zichtbaar als er over deze mensen gebeden wordt. Tot die tijd kunnen demonische machten op allerlei manieren aan het werk zijn, soms zonder dat iemand bij anderen heel erg opvalt. Als we in de kerk in Jezus’ naam preken en bidden, dan kan het confrontatiemoment gewoon niet uitblijven. Dat kan soms best heftig zijn en ongelooflijke krachten kunnen in iemand loskomen. Maar de meeste kerken zijn hiermee voldoende vertrouwd en weten hoe ze Jezus’ autoriteit mogen uitspreken over iemand. Het is bijzonder wat een bevrijdende vrede iemand kan ervaren als de kwade geesten hem of haar moeten loslaten. Het Evangelie is écht een bevrijdende boodschap!

3. Welke les heb je in de afgelopen jaren geleerd door je werk voor Wycliffe?
“Het is ontzettend verrijkend geweest om jarenlang in een multicultureel team samen te werken in Gods Koninkrijk,” laat de zendingswerker weten. “Van onze Tanzaniaanse broeders en zusters hebben we geleerd om echt oog te krijgen voor de onzichtbare geestelijke wereld die schuil gaat achter de werkelijkheid van iedere dag. Ik denk dat ik daar vroeger onvoldoende van begreep. Ik onderschatte misschien wel de ongelooflijke kracht van de duisternis en de echte bevrijdende kracht van Jezus in het leven van nu. Als we worstelende mensen kunnen zien in dat licht, kunnen we meer geduld op brengen en grotere verwachting hebben van wat Jezus kan doen in iemands leven. Jezus heeft alle macht, niet alleen in de hemel, maar ook nu op de aarde.”

Vandaag is het precies 8 jaar geleden dat we in Tanzania aankwamen om mee te helpen aan het vertalen van de Bijbel in de talen van Tanzania!

In die 8 jaar is veel gebeurd, maar voor ons springt één ding er toch wel uit: het enorme voorrecht om dit prachtige werk te mogen doen. De zegen die wij gekregen hebben door het werken in Gods Koninkrijk staat in geen verhouding tot de “prijs” die we er voor moesten “betalen”.

Het bijbelvertaalwerk in Musoma begon in het jaar dat wij aankwamen, begin 2009. We zijn nu 8 jaar verder, en in de meeste talen is nu zo’n 50-70% van het Nieuwe Testament af. We hopen binnen een paar jaar, vanaf 2020, de eerste Nieuwe Testamenten te kunnen aanbieden aan de bevolking. Intussen doen we ons best om zoveel mogelijk mensen al een voorproefje te geven van wat er aan staat te komen.

Afgelopen zondag heb ik met een collega een kort bezoek gebracht aan vijf verschillende kerken in de buurt. Tijdens de morgendienst hebben we overal in zo’n 20 minuten verteld hoe het vertaalwerk ervoor staat. In iedere kerk hebben we de materialen laten zien die in de verschillende talen klaar zijn.

Ook lieten we mensen een stukje horen uit de audio-Bijbel in de grootste taal van de regio (Jita). Sommige mensen kennen ons werk al jaren, maar voor best veel mensen was het toch echt nieuws. De reacties waren heel positief.

Vooral het horen van de Bijbel in de eigen taal maakt veel los. Als de taalbarriëre wegvalt, dringen de woorden blijkbaar echt door. We doen ons best om straks het complete Nieuwe Testament op te nemen in alle talen. Het is een belangrijke stap in een cultuur waarin mensen nauwelijks 10 minuten kunnen lezen, maar met gemak 2 uur naar iets kunnen luisteren.

Ik kwam zondagmiddag weer bemoedigd thuis. Het werk dat we doen is de moeite waard, en de Bijbel zal eindelijk open gaan voor tienduizenden mensen in onze regio!

Wycliffe plaatste gisteren een blog met daarin een verhaal uit onze laatste nieuwsbrief.

Wat is het een bemoediging voor bijbelvertalers om te zien hoe God hun werk op de een of andere manier gebruikt om mensen te zegenen. Het is geweldig dat zoveel mensen in de afgelopen tijd in aanraking gekomen zijn met het Evangelie, en gezien hebben hoe Jezus alle macht heeft, ook op de aarde.

 

Bezeten meisje genezen

» door André Kamphuis

Onlangs werd in het Ikizu-gebied (Tanzania) de film over het leven van Jezus voor het eerst vertoond. In het gebied werken veldmedewerkers André en Dorien Kamphuis. De lokale vertalers, met wie André en Dorien samenwerken hebben hun bijdrage aan de film geleverd door het script te vertalen, woorden die voor een groot deel uit het Lukas-Evangelie komen en al eerder in het Ikizu vertaald zijn. De vertoning van de film had impact op de lokale bevolking.

Eén van de lokale vertalers, Rukia, kwam terug van de vertoning met een indrukwekkend verhaal:

“Een paar dagen na de vertoning van de Jezus-film, zagen twee jonge mannen een grote groep mensen bij elkaar op straat. Ze dachten eerst dat er misschien een ongeluk gebeurd was. Ze kwamen dichterbij om te kijken wat er precies aan de hand was. Een van de twee mannen was een gelovige, de andere niet, al had hij wel eerder die week de Jezus-film gezien.

Toen ze dichterbij gekomen waren, zagen ze in het midden een meisje dat bezeten was door kwade geesten. Het meisje was in de voorgaande maanden al verschillende keren naar dokters geweest, maar niets had geholpen. De ene jonge man die zelf geen christen was, zei dat hij vond dat het meisje zich net zo gedroeg als de persoon in de Jezus-film die door Jezus genezen werd. Daarom besloot zijn vriend om het meisje mee te nemen naar een kerkje in de buurt, zodat de voorgangers voor haar konden bidden.

Tijdens het gebed om haar bevrijding en genezing, verlieten de kwade geesten haar. Het meisje én haar familie geloofden vanaf dat moment in Jezus en wilden nu ook christen worden. Op dezelfde dag werd het hele gezin van 11 mensen gedoopt.

Als de jonge man de Jezus-film niet gezien had, zou hij niet geweten hebben dat Jezus de macht heeft over kwade geesten en mensen uit hun macht kan bevrijden.”

Toen André in de middag nog even met de lokale vertaler Rukia over deze bijzondere gebeurtenis sprak, vertelde zij dat het hele gezin nog steeds trouw naar de kerk komt en ze gegroeid zijn in hun geloof. Hoe geweldig is dat?

Over de schrijver:

André Kamphuis schreef bovenstaande tekst in zijn nieuwsbrief. Hij en zijn vrouw, Dorien, zijn betrokken bij het Bijbelvertaalwerk in Tanzania. André is vertaalconsulent en traint vertaaladviseurs en Bijbelvertalers. Dorien is taalkundige en geeft thuisonderwijs aan hun drie kinderen.

U kunt het werk van André en Dorien steunen door voor hen te bidden of door een gift over te maken via hun persoonlijke pagina.

Het is maandagmorgen half zes. De zon is nog niet op, maar het complete bijbelvertaalteam uit Musoma zit al in de bus. We vertrekken naar Dodoma, de officiële hoofdstad van Tanzania, zo’n 800 kilometer naar het zuidoosten. Uit alle hoeken van het land komen vertaalteams bij elkaar voor een overleg over bijbelvertaalwerk in Tanzania.

bus_voor_ongeluk

De reis is lang en de bus is klein. We zitten met 27 mensen als sardientjes in een blik. De stemming is goed. En dan opeens dat vreselijke moment. Terwijl we met zo’n 100 kilometer per uur over de geasfalteerde weg suizen, stuurt opeens vlak voor ons een jonge vrouw haar fiets zomaar de weg op. We raken haar vrijwel onmiddelijk. De voorruit van de bus barst en het glas vliegt ons om de oren. Het meisje – ze is zo’n zestien jaar schat ik – overleeft de klap niet…

De chauffeur deed nog een poging om het meisje te ontwijken, en was daardoor op de andere weghelft beland. En precies op dat moment kwam van de andere kant een grote vrachtwagen ons tegemoet. Een botsing leek onvermijdelijk en we bukten ons om de klap op te vangen. Maar die klap kwam niet! Ons busje kwam een eindje verder zwaar beschadigd maar veilig tot stilstand.

We waren natuurlijk ontzettend geschrokken en geschokt over wat gebeurd was, en tegelijk ontzettend dankbaar dat we zélf allemaal nog leefden. Vanwege de woedende menigte moesten we zo snel mogelijk doorrijden naar het dichtstbijzijnde politiebureau. Op het bureau werd onze chauffeur gearresteerd (dat is protocol, ook al was hij volledig onschuldig). We wachtten we een paar uur om te zien wat komen zou. Na zo’n drie uur mochten we ’s avonds met een andere bus verder. Na een reis van achttien uur kwamen we om 2 uur ‘s nachts in Dodoma aan, uitgeput maar dankbaar.

De volgende morgen begonnen we de vergaderingen met gebed en het prijzen van God. De rest van het programma kon wel wachten. We dankten God voor Zijn bescherming, en baden intens voor de familie van het gestorven meisje, en voor onze chauffeur. We voelden alle emoties van opluchting, schrik en verdriet door elkaar. Deze dag had zomaar het einde van het complete vertaalteam uit Musoma kunnen zijn.

Ondanks de gebeurtenissen op de heenweg, werd het een heel goede week. Het was inspirerend om te horen hoeveel werk er verzet wordt voor meer dan 30 taalgroepen in Tanzania die nu nog geen Bijbel in de eigen taal hebben.

bunge-visitFoto 1: Op bezoek bij het Tanzaniaanse parlementsgebouw. 

14524396_10157381767440062_766277464331536115_oFoto 2: We waren met 75 mensen bij elkaar om te praten over bijbelvertaalwerk in Tanzania.

Afgelopen vrijdag zijn we weer veilig in Musoma aangekomen. Het was heerlijk om weer thuis te komen bij Dorien en de kinderen. Inmiddels ben ik alweer op reis, nu naar Thailand.

map_thailand_itinaryjpg

Kaart: Met de bus van Musoma naar Mwanza, dan vliegen naar Dar es Salaam, Abu Dhabi, Bangkok en Chiang Mai. En volgende week weer terug.

Ik volg op dit moment een cursus voor trainers van de nieuwe versie van de bijbelvertaal-software die we gebruiken (Paratext 8). De bedoeling is dat ik dan weer anderen in Tanzania kan trainen in het gebruik van de software.
img_7033-2

 Foto 3: We zijn met een groep van zo’n 12 docenten en 50 participanten uit alle hoeken van de wereld. Ontzettend inspirerend!

temples_thailandFoto 4: Ik heb op mijn eerste dag in Chiang Mai vast maar een beetje de stad verkend. Ik heb meer tempels dan perenbomen geteld. Echt een andere wereld dan alles wat ik tot nu ooit gezien heb.

cook_thailand_small

Foto 5: Maar de komende week mag ik eerst nog elke dag genieten van de kookkunsten van de Thaise koks. Het is hier een paradijs van smaken! 🙂 

Ik hoop op een goede week hier in Thailand. Zou u voor mij willen bidden dat de training me zal helpen in mijn rol in de komende tijd, en voor bescherming op de terugreis volgende week. En ook graag gebed voor Dorien en de kinderen thuis.

Wat in Nederland waarschijnlijk een ritje van 35 minuten zou zijn, kostte ons meer dan drie-en-een-half uur. Wat waren de wegen slecht! Op sommige plekken had de regen grote delen van de weg weggespoeld en op andere plekken was de blubber zo glad dat naar links of rechts sturen weinig verschil maakte. En toen moesten we ook nog door een riviertje zonder te weten wat er onder water zit. Een uitdagende rit, maar het was de moeite meer dan waard.

13173172_1004723679582460_1928839388691280936_o (1)13147728_1004725146248980_8205519428704654585_o 13173328_1004723586249136_1854092770251193909_o

De Ikoma-mensen hebben het boek Genesis in handen! Onze twee bijbelvertalers Mussa en Muya hadden er bijna een jaar aan gewerkt. Samen met een collega heb ik de vertalers mogen helpen bij de eindcontrole. Een boek van 50 hoofdstukken of 1533 verzen, boordevol verhalen over God en mensen. Een boek uit de oudheid, en toch nog relevant, ook voor de Ikoma-mensen van nu.

De viering van de nieuw gepubliceerde deeluitgave was anders dan andere. In plaats van een kerk was gekozen voor een grasveld centraal in een van de Ikoma dorpen. De oudsten wilden deze viering in het openbaar doen, zodat iedereen zou weten dat het bijbelboek Genesis nu in de Ikoma-taal beschikbaar is. Niet alleen voor gelovigen, maar voor álle Ikoma mensen, een taalgroep van zo’n 40,000 mensen. Onder een tentzeil werden de boeken gepresenteerd en toegelicht, en via luidsprekers konden de mensen meeluisteren die ergens een plekje in de schaduw hadden opgezocht.

Ikoma Dedication Genesis13131164_1004724912915670_4170187381466386212_o13131552_1004723322915829_1097852216966999575_o

Het was een mooie viering onder leiding van een groep oudsten die de Bijbel in de eigen taal promoten. Ze geven leiding aan een groep docenten die in verschillende dorpen leesklassen aanbieden voor nieuwe lezers. Ik was onder de indruk van de visie van deze mensen! Het geeft extra inspiratie om mee te helpen aan hun bijbelvertaling!

Ikoma-vrouw-Genesis

Vanuit de kofferbak werden heel wat boeken met Genesis verkocht, en ook andere publicaties in de Ikoma-taal: het Evangelie van Lukas, kalenders, traditionele verhalenboekjes en leesboekjes voor beginners.

Klik op één van de foto’s in deze collage voor een vergroting en onderschrift.

Bid mee dat iedereen die Genesis in de Ikoma-taal zal lezen of horen, zal worden gezegend!

 

* Foto’s: Michael Nicholls. Zie zijn foto’s op de website van ons project.

Vrijdag was het een beetje feest op het bijbelvertaalcentrum in Musoma. Tijdens de ochtendpauze stond er nu niet alleen zoete thee met mandazi’s op ons te wachten, maar ook vier feestelijk versierde cakes. Wat viel er te vieren?

Na ruim twee jaar training heeft één van onze Tanzaniaanse bijbelvertalers, dominee Waynse, zijn opleiding tot vertaaladviseur afgerond! Op dezelfde dag is hij officieel aangesteld en mag hij nu bijbelvertalers voor andere talen gaan adviseren bij het vertaalwerk. Dominee Waynse is de eerste lokale medewerker in ons project die deze prachtige baan heeft gekregen. En we zijn ontzettend trots op hem en zijn ongelooflijke inzet om zover te komen.

Waynse (4)Certificate_TZvertaaladviseur
Tot voor kort werd de rol van vertaaladviseur eigenlijk alleen door Westerse zendingswerkers vervuld, ook in ons project. Het was de rol die ikzelf kreeg toen we in januari 2009 met het vertaalwerk begonnen. Het is heel nauwkeurig werk waarin je heel zorgvuldig de betekenis van de Griekse of Hebreeuwse tekst vergelijkt met de betekenis van de nieuw vertaalde bijbelgedeeltes. De bijbelvertalers doen het vertaalwerk, maar er blijken altijd nog veel dingen over te blijven die verbeterd moeten worden. Een adviseur helpt de vertalers deze dingen te zien en hen te helpen in de zoektocht naar oplossingen. Hoe meer ervaring een adviseur heeft, des te beter hij of zij de vertalers kan helpen. Read More →

Dominee Waynse is een van de Tanzaniaanse vertaaladviseurs in opleiding. Waynse zal binnenkort niet alleen meer de Bijbel in zijn eigen taal vertalen (Simbiti), maar ook bijbelvertalers van andere talen helpen bij hun werk. Een van de buurtalen is Jita.

Waynse_translationcheck

Het is soms verleidelijk om te denken dat naburige talen de meeste dingen hetzelfde zeggen, maar dat is duidelijk niet altijd het geval.

In het Simbiti kan iemand zonder problemen tot honderd tellen door de getallen 0 tot en met 9 en 10 te gebruiken. Toen dominee Waynse het bijbelboek Jakobus in de Jita-taal moest controleren, kwam hij er tot zijn verrassing achter dat de Jita vertalers “zes” als “vijf en één” vertaald hadden. Read More →

Ieder jaar wordt er wereldwijd binnen Wycliffe Bijbelvertalers op 11 november een dag van gebed gevierd. Ook op ons vertaalcentrum leggen we het werk dan neer en gaan als collega’s op de knieën om samen ons vertrouwen in God uit te spreken, onze schuld te belijden, en te vragen om een zegen op ons werk. Het was een enorm inspirerende dag en we voelden ons sterker met elkaar verbonden dan tevoren.

Day of Prayer - Group Dorien

Ook de kinderen deden mee. Het is prachtig om de kinderen te horen bidden: “Vader in de hemel. Ik bid dat heel veel mensen in U zullen gaan geloven. Wilt u de vertalers op het kantoor helpen om de Bijbel goed te vertalen, en dat veel mensen van u zullen gaan houden. In Jezus’ naam, Amen.”

Day of Prayer, Elisa Read More →